Γεώργιος Γεμιστός Πλήθων


Ο Πλήθων Γεώργιος Γεμιστός ήταν Έλληνας φιλόσοφος και πολιτικός άνδρας (1355 - 1450) "1452". Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη και αργότερα, όταν οι ιδέες του άρχισαν να γίνονται στόχος κάποιων σκληροπηρυνικών του Οικουμενικού Πατριαρχείου (που εξόντωσαν τον μαθητή του Ιουβενάλιο), εγκαταστάθηκε με την ανοχή του φίλου του, αυτοκράτορος Μανουήλ του Β' Παλαιολόγου στο Δεσποτάτο του Μυστρά.

Ζωή

Σχετικά με τα νεανικά του χρόνια δεν υπάρχουν πολλά ακριβή στοιχεία. Τα μεγαλύτερο μέρος του τμήματος αυτού της ζωής του πέρασε στην Κωνσταντινούπολη, ενώ για κάποιο διάστημα διέμεινε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και μάλιστα στην Προύσα, όπου μαθήτευσε κοντά στον κατά τα άλλα άγνωστο Εβραίο οπαδό του Αβερρόη, και του Αβικένα, Ελισσαίο. Είναι πολύ πιθανό ότι πίσω από το όνομα Ελισσαίος κρύβεται το όνομα κάποιου Πέρση δερβίση ενδεχομένως μευλεβίτη ο οποίος του έκανε γνωστά, εκτός από τους περσοάραβες σχολιαστές του Αριστοτέλη, τα αιρετικά δόγματα του Σοχραβαρδή και του Ρουμή καθώς και άλλων Περσών. Το 1400 εγκαταστάθηκε στον Μυστρά, την πρωτεύουσα του Δεσποτάτου του Μορέως, όπου ίδρυσε φιλοσοφική σχολή. Μεταξύ των μαθητών του συγκαταλέγονται οι Βησσαρίων, Γεννάδιος Σχολάριος, Ιωάννης Αργυρόπουλος, Δημήτριος Χαλκοκονδύλης, Γεώργιος Ερμητιανός και πολλοί άλλοι. Οι δεσπότες του Δεσποτάτου Θεόδωρος Α΄ (1383-1407), Θεόδωρος Β΄ (1407-1443) και Κωνσταντίνος (1428/1443-1449, ο κατοπινός αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ΙΑ’) συχνά ζητούσαν την γνώμη του για διάφορα θέματα. Επίσης ο Πλήθων ήταν σύμβουλος και των τελευταίων αυτοκρατόρων του Βυζαντίου. Είχε επίσης μακρά σταδιοδρομία ως δικαστής.

Το 1438-39 συνόδευσε τον αυτοκράτορα Ιωάννη Η' στη Σύνοδο της Φεράρας-Φλωρεντίας. Επίσης μέλος της αποστολής ήταν και ο μαθητής του Πλήθωνα, ο ανθρωπιστής λόγιος και κατοπινός καρδινάλιος Βησσαρίων. Στη διάρκεια της παραμονής του στη Φλωρεντία η προσωπικότητα, η μόρφωση και η ευγλωττία του Πλήθωνα εντυπωσίασε ιδιαιτέρως τους Ιταλούς ανθρωπιστές και μεταξύ αυτών τον ηγεμόνα της Φλωρεντίας Κόζιμο ντε Μέντιτσι.

Ο Πλήθων πέθανε υπέργηρος από φυσικά αίτια στην Λακεδαίμονα το 1450 "1452" και λόγω της καθόδου των Οθωμανών που ακολούθησε μετά από λίγα χρόνια, οι περισσότεροι μαθητές του, ανάμεσα στους οποίους και ο μετέπειτα καρδινάλιος Βησσαρίων, έφυγαν στην Ιταλία όπου συνέβαλαν σημαντικά στην λεγόμενη Αναγέννηση. Το 1466 Ιταλοί θαυμαστές του με επικεφαλής τον Σιγισμούνδο Μαλατέστα εισέβαλαν στην Λακεδαίμονα, πήραν τα οστά του και τα μετέφεραν στο Ναό των Μαλατέστα (Tempio Malatestiano) στο Ρίμινι όπου βρίσκονται μέχρι σήμερα, «για να βρίσκεται ο μεγάλος διδάσκαλος μεταξύ ελευθέρων ανθρώπων».

Έργο

Ένθερμος υπερασπιστής της φυσικής και πολιτισμικής συνέχειας του Ελληνισμού («εσμέν Έλληνες το γένος, ως η τε φωνή και η πάτριος παιδεία μαρτυρεί»), βαθύς γνώστης του Πλατωνισμού, συνέθεσε πολλούς ύμνους προς τους Έλληνες Θεούς, συγκρότησε τον φιλοσοφικο-λατρευτικό «Κύκλο» του Μυστρά, και συνέγραψε τα «Περί ων Αριστοτέλης προς Πλάτωνα διαφέρεται» και «Περί Νόμων». Το τελευταίο, ένα πλήρες σχέδιο για επανελληνοποίηση της Πελοποννήσου, δυστυχώς κάηκε δημόσια μετά τον θάνατό του από τον πατριάρχη Γεννάδιο Σχολάριο, καθώς θεωρήθηκε «ειδωλολατρικό» και «σατανικό», που περιείχε υποτίθεται στις σελίδες του «τα σαπρά των Ελλήνων ληρήματα».

Βιβλιογραφία

* Μανδηλάς Κώστας, «Γεώργιος Γεμιστός – Πλήθων», Αθήναι 1997, ISBN 960-7748-085

Ντοκιμαντέρ: Ο Γεώργιος Γεμιστός-Πλήθων και η ιταλική Αναγέννηση (προβολή) (Αρχείο ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ)


Ελληνίδες και Έλληνες λόγιοι (1453 - 1821)
15ος αιώνας
Γεώργιος Γεμιστός Πλήθων • Γεννάδιος Σχολάριος • Λουκάς Νοταράς • Βησσαρίων • Ισίδωρος του Κιέβου • Θεόδωρος Γαζής • Γεώργιος Τραπεζούντιος • Ιωάννης Αργυρόπουλος • Κωνσταντίνος Λάσκαρις • Λαόνικος Χαλκοκονδύλης • Μανουήλ Μοσχόπουλος • Νικόλαος Σεκουνδινός • Γεώργιος Φραντζής • Μάζαρις • Γρηγόριος Γ΄ Μαμμής • Ματθαίος Καμαριώτης • Γεώργιος Αμιρούτζης • Δημήτριος Χαλκοκονδύλης • Γεώργιος Ερμώνυμος ο Σπαρτιάτης • Μιχαήλος Αποστόλης • Ανδρόνικος Κάλλιστος • Δημήτριος Ράλλης Καβάκης • Μιχαήλ Μάρουλος Ταρχανιώτης • Μάρκος Μουσούρος • Νικόλαος Τομαίος • Γεώργιος Αλεξάνδρου • Αλέξανδρος Γεωργίου • Ιωάννης Μόσχος • Μάξιμος Γ΄ Χριστώνυμος • Νήφων Β΄ • Λεονάρδος Χίος • Διονύσιος ο εξ Αγράφων • Ιουστίνος Δεκάδυος • Εμμανουήλ Γεωργιλάς • Δούκας • Γεώργιος Κωδινός • Δανιήλ Εφέσου • Αντώνιος Πυρόπουλος • Ιλαρίων Μοναχός • Θεοφάνης Μηδείας • Νικόλαος Ακτιακός • Αντώνιος Δαμιλάς • Λουκάς Σπαντωνής • Μαρίνος Βαρλέτας • Θεόδωρος Αγαλλιανός • Ιωάννης Γρηγορόπουλος • Θεόδωρος Σπανδουγίνος • Ιωσήφ Θεσσαλονικεύς • Θεόδωρος Καρυστηνός • Ιωάννης Μουζάκης • Γερμανός Αιτωλός • Creticus • Ανδρόνικος Κοντοβλάκας • Ιωάννης Πόλος • Αγαπητός Κασσιανός • Ιωάννης Καναβούτζης • Μιχαήλ Χρυσολωράς • Ιωάννης Ρώσος
16ος αιώνας
Ιανός Λάσκαρις • Άγγελος Λάσκαρις • Ιωάννης Λάσκαρις • Φραγκίσκος Λάσκαρις • Ζαχαρίας Καλλιέργης • Μανουήλ ο Κορίνθιος • Μάξιμος ο Αγιορίτης • Αρσένιος Αποστόλης • Δημήτριος Μόσχος • Γεώργιος Μόσχος • Θωμάς Διπλοβατάτζης • Νικόλαος Λουκάνης • Φραγκίσκος Μαυρόλυκος • Ιάκωβος Τριβώλης • Γεώργιος Κορίνθιος • Άγγελος Φόρτιος • Λεονάρδος Φόρτιος • Αλέξανδρος Φόρτιος • Νικόλαος Σοφιανός • Λήσταρχος • Θωμάς Ελεαβούλκος • Ιωάννης Ταρχανιώτης • Ιωάννης Μαυρομάτης • Ιωαννίκιος Καρτάνος • Παχώμιος Ρουσάνος • Δαμασκηνός Στουδίτης • Άγγελος Βεργίκιος • Νικόλαος Βεργίκιος • Ιωάννης Βεργίκιος • Γεώργιος Βεργίκιος • Νίκανδρος Νούκιος • Ματθαίος Δεβάρης • Αντώνιος Έπαρχος • Στυλιανός Ρίκης • Αψαράδες • Φραγκίσκος Πόρτος • Ιωάννης Αλβάνης • Διονύσιος Ζαννετίνος • Γεώργιος Καλύβας • Αντώνιος Καλλιέργης • Ιωάννης Ζυγομαλάς • Μιχαήλ Σοφιανός (Χίος) • Ελευθέριος Ρόδιος • Ζαχαρίας Σκορδύλιος • Λεόντιος Ευστράτιος • Αλέξανδρος Νερούλης • Θεοδόσιος Ζυγομαλάς • Νικόλαος Μαλαξός • Μανουήλ Μαλαξός • Γρηγόριος Μαλαξός • Ιερεμίας Β΄ Τρανός • Δανιήλ Φουρλάνος • Ιωάννης Σωζόμενος (πρεσβύτερος) • Ιάσων Σωζόμενος • Ιωάννης Σωζόμενος • Κλαύδιος Σωζόμενος • Αγία Φιλοθέη η Αθηναία • Ιάκωβος Παλαιολόγος • Στέφανος Λουζινιάνος • Ιάσων Δενόρες • Πέτρος Δενόρες • Ιωάννης Μορζήνος • Ανδρέας Ευδαιμονογιάννης • Συμεών Καβάσιλας • Ιωάννης Κορέσης • Μιχαήλ Κορέσης • Λεονάρδος Μινδόνιος • Ιωάννης Μινδόνιος • Σολομών Ροδινός • Ιέραξ • Αλοΰσιος Λολλίνος • Γεώργιος κόμης Παλαιόκαπας • Εμμανουήλ Γλυζώνιος • Αρσένιος Ελασσώνος • Ιερόθεος Μονεμβασίας • Μελέτιος Πηγάς • Ιάκωβος Διασωρίνος • Θεωνάς • Μάξιμος Μαργούνιος • Γαβριήλ Σεβήρος • Ιωάννης Φωκάς • Αιμίλιος Πόρτος • Δωρόθεος Μονεμβασίας • Μανουήλ Πελοποννήσιος • Θεοσκόπολις • Τζάνες Κορωναίος • Λουδοβίκος Ποθοκάταρος • Δημήτριος Δούκας • Γεώργιος Βάλσαμος • Δημήτριος ο Θεσσαλονικεύς • Μεγαλοσπηλιώτες • Άγγελος Καλεπιανός • Μιχαήλ Παραστάτης • Νικόλαος Νησιώτης • Νικόλαος Σοφιανός (ιατρός) • Ιωάννης Γεμιστός • Μιχαήλ Σοφιανός • Νικόλαος Πέτρος • Πέτρος Σόντιος • Ανδρέας Κουνάδης • Αλέξιος Ραρτούρος • Ιωάννης Βροντόπουλος • Αντώνιος Μέγας Ρήτωρ • Θεοφάνης ο Θεσσαλονίκης • Ιωάννης Κασιμάτης • Αλέξανδρος Ιουστινιάνης • Κωνσταντίνος Τέμενος • Αντώνιος Καλοσύνας • Βασίλειος Βάλερις • Ιωάννης Βοναφεύς • Γεώργιος Δευτερεύος • Γεώργιος Σκορδύλιος • Χριστόφορος Καμπάνης • Κωνσταντίνος Παλαιόκαπας • Ανδρέας Δημητρίου (λόγιος) • Αντώνιος Αρκούδιος • Ναθαναήλ Χύχας • Ιωάννης Ναθαναήλ • Χριστόφορος Κονταλέος • Κωνσταντίνος Ράλλης (λόγιος) • Φράγκος Τελούντας • Νείλος Χίος • Θεοφάνης Λογαράς • Μητροφάνης Ιερομόναχος • Μελέτιος Βλαστός • Μανουήλ Βλαστός • Γεώργιος Βλαστός • Διονύσιος ιερομόναχος
17ος αιώνας
Κύριλλος Λούκαρις • Ηλίας Μηνιάτης• Γεώργιος Κορέσιος • Θεόφιλος ο Κορυδαλλεύς • Νικόλαος Κούρσουλας • Μελέτιος Συρίγος • Πέτρος Αρκούδιος • Μητροφάνης Κριτόπουλος • Ιωάννης Ματθαίος Καρυόφυλλος • Νεόφυτος Ροδινός • Γεώργιος Βουστρώνιος • Λέων Αλλάτιος • Ιωάννης Κωττούνιος • Νικόδημος Μεταξάς • Γεώργιος Κονταρής • Ευθύμιος Αντιοχείας • Μακάριος Αντιοχείας • Λεονάρδος Φιλαράς • Διονύσιος Κατηλιανός • Χριστόφορος Άγγελος
18ος αιώνας

Από τη ελληνική Βικιπαίδεια http://el.wikipedia.org . Όλα τα κείμενα είναι διαθέσιμα υπό την GNU Free Documentation License

<@=@=@>


www.hellenica.de